انجمن فیلم سازان انقلاب اسلامی؛ محفلی برای هم افزایی فیلم سازان دغدغه مند

شکیبا افخمی راد | شهرآرانیوز؛ انتخاب علیرضا باغشنی، مستندساز و کارگردان شناخته شده مشهدی، به عنوان دبیر جدید انجمن فیلم سازان انقلاب اسلامی خراسان رضوی، فرصتی شد تا نگاهی به فعالیت‌ها و ظرفیت‌های این انجمن بیندازیم؛ مجموعه‌ای که حدود هفده سال از شکل گیری آن می‌گذرد و در رویداد‌ها و مناسبت‌های مختلف، به ویژه در جریان جنگ اخیر، حضوری فعال و اثرگذار داشته است.

باغشنی که کارگردانی آثاری، چون «بیشتر از مادرم»، «روشنفکر»، «میهمان خانه دوست»، «بوی گل محمدی»، «نشاط خدمت»، «مادرونه»، «قیام غریب»، «نفس»، «پشت کوه‌های علی زنگی» و سریال «جانان» را در کارنامه دارد، در این گفت‌و‌گو از فلسفه شکل گیری انجمن، وضعیت فیلم سازی در مشهد، چالش‌های پیش رو و برنامه‌های آینده سخن می‌گوید.

دورهمی مؤمنانه و هنرمندانه

باغشنی درباره چگونگی شکل گیری انجمن فیلم سازان انقلاب اسلامی خراسان رضوی می‌گوید: پس از اتفاقات سال ۱۳۸۸، جمعی از هنرمندان و فیلم سازان دغدغه‌مند انقلابی در مشهد دورهم جمع شدند تا با تولید محتوا، روشنگری‌هایی پیرامون اتفاقات رخ داده انجام دهند. همین اتفاق هم باعث شد تا این فیلم سازان در سطح مشهد و خراسان رضوی یکدیگر را پیدا کنند و انجمنی را برای تبادل تجربه، ارتقای سطح علمی و فنی، مشورت و انجام فعالیت‌های جمعی شکل دهند.

دبیر جدید انجمن تأکید می‌کند که این مجموعه بیش از آنکه یک ساختار اداری باشد، یک جمع فرهنگی و هنری است. او ادامه می‌دهد: انجمن یک شرکت خصوصی نیست و ما آن را یک دورهمی مؤمنانه و هنرمندانه می‌دانیم که هدفش ایجاد هم افزایی میان اعضاست. تصمیم‌ها در این انجمن نیز به صورت شورایی گرفته می‌شود و دبیر صرفا مسئول هماهنگی و پیگیری امور است.

به گفته باغشنی مهم‌ترین کارکرد انجمن، ایجاد ارتباط مستمر میان هنرمندان است. به این ترتیب آن‌ها می‌توانند از ظرفیت‌های یکدیگر بهره ببرند و در بزنگاه‌های فرهنگی و اجتماعی، نقش مؤثرتری ایفا کنند.

کار جمعی؛ راهی برای افزایش کیفیت تولیدات

دبیر انجمن فیلم سازان انقلاب اسلامی خراسان رضوی که فعالیت تشکیلاتی را یکی از نیاز‌های جدی حوزه رسانه می‌داند، بیان می‌کند: هر فیلم سازی به صورت فردی کار خودش را انجام می‌دهد و هیچ هنرمندی بیکار نمی‌ماند؛ اما وقتی فعالیت‌ها در قالب یک مجموعه و کار گروهی تعریف می‌شود، نتیجه متفاوت خواهد بود.

او ادامه می‌دهد: در یک جمع حرفه‌ای، هرکسی بخش از کار را برعهده می‌گیرد، ایده‌ها به اشتراک گذاشته می‌شود، نقد و بررسی می‌شود و بارش فکری اتفاق می‌افتد. همین فرایند باعث می‌شود آثاری تولید شود که از نظر فکری و محتوایی غنی‌تر باشند. برای مثال بسیاری از ایده‌هایی که شاید به ذهن یک نفر نرسد، در گفت‌و‌گو‌های جمعی شکل می‌گیرد و به تولید یک اثر منجر می‌شود.

این مستندساز درباره روند فعالیت انجمن در دوره جدید نیز بیان می‌کند: ما می‌خواهیم همین روندی را که در انجمن وجود داشت حفظ کنیم، یعنی انجمن فیلم سازان انقلاب اسلامی محلی باشد برای آنکه فیلم سازان از حال هم مطلع شوند، هم افزایی داشته باشند، در وقایع مهم موضع مشخصی بگیرند و در مناسبت‌های مختلف فعال و پای کار باشند.

فعالیت ویژه در روز‌های جنگ

باغشنی با اشاره به تجربه فعالیت رسانه‌ای انجمن در جریان جنگ اخیر می‌گوید: در همان ساعات اولیه آغاز جنگ، جمعی از فعالان رسانه‌ای و هنری دور هم جمع شدیم تا ببینیم چه کار‌هایی می‌توانیم انجام دهیم. این جمع به سرعت به یک قرارگاه رسانه‌ای تبدیل شد و ظرفیت‌های مختلف شامل کارگردان، فیلم بردار، نویسنده و گرافیست کنار هم قرار گرفتند و هرکدام گوشه‌ای از کار را گرفتند.

به گفته او در روز‌هایی که رسانه ملی به تولیدات فوری نیاز داشت، اعضای این قرارگاه توانستند روزانه دو تا سه اثر تولید و برای پخش ارسال کنند. این فیلم ساز ادامه می‌دهد: اکنون با آرام‌تر شدن وضعیت کشور، قرارگاه دیگر فعال نیست و هرکسی در دفتر خودش مشغول به تولید محتوا است، اما اگر شرایط تغییر کند و نیاز باشد تا ما بازهم یکسری تولیدات متمرکز داشته باشیم، این قرارگاه دوباره فعال خواهد شد.

انجمن به روی نسل جوان باز است

باغشنی درباره همکاری انجمن با نیرو‌های جوان نیز بیان می‌کند: فضای انجمن بسته نیست و محدود به چند نفر خاص نمی‌شود. فضای ما گفتمانی است و هر فردی در استان که توانایی فنی داشته باشد و دغدغه فعالیت رسانه‌ای در چارچوب انقلاب اسلامی را دنبال کند، می‌تواند به انجمن بپیوندد.

او ادامه می‌دهد: ما از حضور نیرو‌های جوان استقبال می‌کنیم، زیرا معتقدیم آینده این حوزه در گرو ورود نسل جدید و انتقال تجربه به آنان است. این فیلم ساز یکی از محور‌های فعالیت آینده انجمن را توجه به آموزش عنوان می‌کند و می‌گوید: در دوره‌های گذشته نیز برنامه‌های آموزشی برگزار شده و در دوره جدید هم تلاش می‌کنیم کلاس‌ها و کارگاه‌هایی برای رشد نیرو‌های جوان و علاقه‌مند برگزار کنیم تا بتوانند توانمندی‌های خود را ارتقا دهند.

برگزاری جلساتی برای بهبود کیفیت آثار

دبیر انجمن فیلم سازان انقلاب اسلامی خراسان رضوی مهم‌ترین ویژگی یک فیلم ساز انقلابی را دغدغه مندی نسبت به ایران و مسائل جامعه عنوان می‌کند و می‌گوید: فیلم ساز انقلابی لزوما کسی نیست که فقط درباره جنگ یا مقاومت فیلم بسازد. پرداختن به مسائل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی نیز می‌تواند در همین چارچوب قرار گیرد. مهم این است که نگاه فیلم ساز در نهایت به تقویت هویت ایرانی و ارزش‌های انقلاب اسلامی منجر شود.

او در عین حال بر اهمیت کیفیت هنری آثار نیز تأکید می‌کند: محتوا و فرم دو بال یک اثر رسانه‌ای هستند و فیلم ساز نمی‌تواند تنها به پیام توجه کند و از کیفیت هنری غافل باشد. به همین دلیل در انجمن جلسات تخصصی برای بررسی و ارتقای آثار برگزار می‌شود تا تولیدات از نظر فنی و هنری نیز در سطح مطلوب قرار گیرند.

مشهد؛ مهم‌ترین مرکز فیلم سازی کشور پس از تهران

باغشنی باور دارد جایگاه فیلم سازی خراسان رضوی در سال‌های اخیر به شکل چشمگیری ارتقا یافته است. او در این باره توضیح می‌دهد: فیلم سازان مشهدی در سال‌های اخیر رشد بسیار خوبی داشته‌اند و آثار شاخصی تولید کرده‌اند. به اعتقاد من پس از تهران، بهترین فیلم سازان و مستندسازان کشور در مشهد حضور دارند.

این موضوع را می‌توان در جشنواره‌ها و جوایز ملی نیز مشاهده کرد. باغشنی کسب عنوان بهترین فیلم جشنواره سینماحقیقت توسط مستند «برای دخترم» را نمونه‌ای از این موفقیت‌ها می‌داند و یادآور می‌شود که تهیه کنندگان این اثر از اعضای انجمن فیلم سازان انقلاب اسلامی استان هستند. او ادامه می‌دهد: همچنین این روز‌ها ما می‌بینیم که بسیاری از نیرو‌های مشهدی وارد عرصه تولید سریال و آثار حرفه‌ای شده‌اند و نقش مؤثری در تولیدات ملی دارند.

در ادامه حتما بخوانید تلاش برای هم‌افزایی میان تشکل‌های سینمای مستند

کم رنگ بودن حمایت از فیلم سازان

به گفته باغشنی، مهم‌ترین چالش فیلم سازان استان، کمبود منابع مالی و نبود حمایت‌های مستمر است. او در این باره توضیح می‌دهد: در مشهد همه ظرفیت‌های تولید مانند نیروی انسانی و امکانات فنی وجود دارد. برای نمونه من سریالی به نام «جانان» ساختم که تمام عوامل تولیدش از نیرو‌های مشهدی بودند. اما مشکل اصلی این شهر، نبود اعتبار و سرمایه گذاری برای تولید آثار است.

از همین رو بسیاری از فیلم سازان ناچارند برای تأمین بودجه به تهران مراجعه کنند و پس از جذب حمایت، تولید را در مشهد انجام دهند. این مستندساز تأکید می‌کند: اگر اعتبارات لازم در استان فراهم شود، بخش مهمی از مشکلات برطرف خواهد شد و فیلم سازان می‌توانند تمام مراحل تولید را در مشهد انجام دهند و به مراجعه به تهران نیازی نخواهند داشت.

اعتماد به ظرفیت‌های فرهنگی مشهد

باغشنی در پایان با اشاره به ظرفیت‌های گسترده فرهنگی و هنری مشهد می‌گوید: سوژه‌های فراوانی در استان وجود دارد که می‌توان سال‌ها درباره آن‌ها فیلم و مستند تولید کرد، اما متأسفانه توجه کافی به این ظرفیت‌ها نمی‌شود. مشهد دومین کلان شهر کشور است و نهاد‌های بزرگی مانند شهرداری، آستان قدس رضوی و مجموعه‌های اقتصادی مختلف در آن فعالیت دارند.

اگر بخشی از ظرفیت‌های فرهنگی و بودجه‌های موجود این نهاد‌ها به تولیدات مستند و سینمایی اختصاص یابد، نه تنها نیرو‌های خلاق استان حفظ می‌شوند، بلکه ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی مشهد نیز بیش از گذشته به کشور معرفی خواهد شد.

دبیر انجمن فیلم سازان انقلاب اسلامی تأکید می‌کند: اگر این نگاه در استان تقویت شود، بسیاری از فیلم سازان و مستندسازان ترجیح می‌دهند در مشهد بمانند و درباره ظرفیت‌های همین شهر و استان اثر تولید کنند؛ ظرفیتی که هنوز آن گونه که باید به آن توجه نشده است.